Bảo vệ có quyền từ chối làm việc trong điều kiện không đảm bảo an toàn không? Tìm hiểu về quyền từ chối làm việc của bảo vệ trong các điều kiện không đảm bảo an toàn, những vướng mắc thực tế và các lưu ý quan trọng.
1. Bảo vệ có quyền từ chối làm việc trong điều kiện không đảm bảo an toàn không?
Trong môi trường làm việc, việc đảm bảo an toàn cho người lao động là một yếu tố quan trọng. Đặc biệt đối với nghề bảo vệ, công việc yêu cầu bảo vệ tài sản và an toàn cho người khác, và đôi khi công việc này có thể gặp phải các tình huống nguy hiểm. Vậy, câu hỏi đặt ra là: “Bảo vệ có quyền từ chối làm việc trong điều kiện không đảm bảo an toàn không?”
Câu trả lời là: Có, bảo vệ có quyền từ chối làm việc nếu điều kiện làm việc không đảm bảo an toàn, điều này được quy định trong Bộ luật Lao động và các văn bản pháp lý khác liên quan đến quyền lợi và bảo vệ an toàn cho người lao động. Tuy nhiên, việc từ chối làm việc trong các điều kiện nguy hiểm phải dựa trên các quy định cụ thể và có sự cân nhắc kỹ lưỡng về tình hình thực tế, cũng như trách nhiệm của các bên liên quan.
Quyền từ chối làm việc của bảo vệ theo Bộ luật Lao động
Người lao động từ chối làm việc trong các tình huống sau:
- Điều kiện làm việc không đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động: Nếu công việc mà người bảo vệ thực hiện có nguy cơ đe dọa đến tính mạng, sức khỏe của họ do không được trang bị đầy đủ thiết bị bảo vệ, hoặc do điều kiện làm việc không an toàn, họ có quyền yêu cầu ngừng công việc cho đến khi điều kiện làm việc được cải thiện.
- Không đảm bảo các quyền lợi cơ bản của người lao động: Ngoài các yếu tố về an toàn, người bảo vệ còn có quyền từ chối làm việc nếu điều kiện làm việc không đáp ứng các yêu cầu cơ bản về quyền lợi như thỏa thuận về tiền lương, thời gian làm việc, nghỉ ngơi hợp lý.
- Khi có nguy cơ tai nạn lao động: Người bảo vệ có quyền tạm ngừng công việc nếu nhận thấy có nguy cơ tai nạn lao động, ví dụ như khi phải làm việc trong môi trường có khả năng xảy ra cháy nổ, vũ khí nguy hiểm hoặc khi bị đe dọa từ bên ngoài.
Điều này phản ánh một trong những nguyên tắc quan trọng trong công tác bảo vệ, đó là bảo vệ an toàn cho bản thân và cho người khác trong mọi tình huống, và người lao động có quyền không tham gia vào những công việc mà họ nhận thấy có nguy cơ quá lớn.
2. Ví dụ minh họa
Một ví dụ thực tế về quyền từ chối công việc trong ngành bảo vệ có thể là trường hợp một công ty bảo vệ ký hợp đồng với một trung tâm thương mại. Trong quá trình làm việc, bảo vệ phát hiện thấy rằng khu vực họ được phân công canh gác có nguy cơ tiềm ẩn cháy nổ do các hệ thống điện bị cũ và không được bảo trì đúng cách. Bảo vệ nhận thấy rằng nếu xảy ra sự cố, họ sẽ không có đủ trang thiết bị để tự bảo vệ mình hoặc hỗ trợ người khác.
Trong tình huống này, bảo vệ có quyền yêu cầu ngừng làm việc tại khu vực đó và yêu cầu công ty bảo vệ cải thiện các điều kiện an toàn, bảo trì các hệ thống điện và cung cấp đầy đủ thiết bị bảo vệ. Nếu yêu cầu này không được đáp ứng và bảo vệ vẫn bị ép buộc làm việc trong tình trạng nguy hiểm, họ có thể yêu cầu bảo vệ quyền lợi của mình theo các quy định của pháp luật và có thể từ chối làm việc theo Điều 137 của Bộ luật Lao động.
3. Những vướng mắc thực tế
Mặc dù quyền từ chối làm việc trong điều kiện không an toàn là hợp pháp, nhưng trong thực tế, vẫn tồn tại một số vướng mắc khiến người bảo vệ có thể gặp khó khăn trong việc thực hiện quyền này:
- Thiếu nhận thức về quyền lợi của người lao động: Một số người bảo vệ, đặc biệt là những người chưa được đào tạo đầy đủ, có thể không nhận thức được quyền lợi của mình trong trường hợp làm việc trong môi trường không an toàn. Điều này có thể dẫn đến tình trạng họ tiếp tục làm việc trong những điều kiện nguy hiểm mà không dám yêu cầu ngừng công việc.
- Áp lực từ người sử dụng lao động: Trong nhiều trường hợp, người bảo vệ có thể gặp phải áp lực từ phía công ty bảo vệ hoặc tổ chức thuê bảo vệ để tiếp tục làm việc trong những điều kiện không đảm bảo an toàn. Điều này có thể tạo ra tình huống bất lợi cho người lao động, vì họ lo ngại về công việc và thu nhập của mình.
- Khó khăn trong việc chứng minh điều kiện không an toàn: Trong một số trường hợp, việc xác định rõ ràng điều kiện làm việc không đảm bảo an toàn có thể gặp khó khăn, vì các yếu tố về an toàn không luôn dễ dàng nhận diện và kiểm tra. Điều này có thể tạo ra tranh cãi về việc liệu công việc đó có thực sự không an toàn hay không.
- Không có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng: Khi bảo vệ từ chối làm việc vì lý do không an toàn, nếu công ty hoặc tổ chức không đồng tình hoặc không giải quyết vấn đề, các cơ quan chức năng hoặc cơ quan pháp lý có thể không có đủ sự hỗ trợ hoặc không can thiệp kịp thời.
4. Những lưu ý cần thiết
Để bảo vệ quyền lợi của người bảo vệ khi làm việc trong các điều kiện không an toàn, cần lưu ý một số điểm quan trọng:
- Đào tạo và nâng cao nhận thức: Người bảo vệ cần được đào tạo đầy đủ về các quyền lợi của mình, bao gồm quyền từ chối làm việc trong điều kiện không an toàn. Việc nâng cao nhận thức về an toàn lao động là cần thiết để bảo vệ bản thân và tránh các tình huống nguy hiểm.
- Trang bị đầy đủ các thiết bị bảo vệ: Các công ty bảo vệ và tổ chức thuê bảo vệ cần đảm bảo cung cấp đầy đủ trang thiết bị bảo vệ cá nhân cho nhân viên bảo vệ. Các thiết bị này không chỉ giúp bảo vệ an toàn cho người lao động mà còn giúp họ tự tin trong công việc.
- Tạo môi trường làm việc an toàn: Người sử dụng lao động phải luôn tạo điều kiện làm việc an toàn, đảm bảo các yếu tố về vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ và các yếu tố khác. Đồng thời, cần có các biện pháp giám sát và kiểm tra an toàn lao động định kỳ.
- Giải quyết kịp thời các yêu cầu từ chối công việc: Khi người bảo vệ yêu cầu từ chối làm việc vì lý do an toàn, tổ chức sử dụng lao động cần giải quyết kịp thời và hợp lý, đảm bảo quyền lợi của người lao động và không ép buộc họ làm việc trong môi trường nguy hiểm.
5. Căn cứ pháp lý
Các căn cứ pháp lý liên quan đến quyền từ chối làm việc của bảo vệ trong điều kiện không đảm bảo an toàn bao gồm:
- Bộ luật Lao động 2019, Điều 137 về quyền từ chối công việc khi điều kiện làm việc không an toàn.
- Nghị định 39/2016/NĐ-CP về an toàn lao động, vệ sinh lao động.
- Thông tư 27/2013/TT-BLĐTBXH quy định chi tiết về an toàn lao động và vệ sinh lao động trong các ngành nghề.
Tham khảo thêm: Xem thêm các bài viết khác tại đây
