Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4991:2008 cho kiểm nghiệm vi sinh sản phẩm bao bì. Tuân thủ tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp sản xuất bao bì đạt chuẩn kiểm nghiệm, nâng cao chất lượng và uy tín khi phân phối hoặc xuất khẩu.
1. Giới thiệu về tiêu chuẩn TCVN 4991:2008 trong kiểm nghiệm vi sinh bao bì
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4991:2008 có tên đầy đủ là “Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi – Phương pháp định lượng vi sinh vật hiếu khí – Kỹ thuật đếm khuẩn lạc ở 30°C”, được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn quốc tế ISO 4833:2003. Tuy nhiên, tiêu chuẩn này không chỉ giới hạn trong ngành thực phẩm mà còn được áp dụng rộng rãi trong kiểm nghiệm vi sinh đối với sản phẩm bao bì, đặc biệt là bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, dược phẩm và sản phẩm tiêu dùng cao cấp.
Mục đích của tiêu chuẩn là xác định mức độ ô nhiễm vi sinh vật hiếu khí – loại vi khuẩn phổ biến nhất có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và sức khỏe người tiêu dùng. Trong lĩnh vực sản xuất bao bì, nếu không kiểm soát tốt vi sinh vật, bao bì có thể trở thành nguồn gây nhiễm chéo, ảnh hưởng đến thời hạn sử dụng và an toàn của sản phẩm chứa bên trong.
Áp dụng TCVN 4991:2008 trong sản xuất bao bì giúp doanh nghiệp:
Kiểm soát được quy trình vệ sinh nhà xưởng, máy móc, nguyên liệu,
Đảm bảo sản phẩm không vượt ngưỡng giới hạn vi sinh theo quy định pháp luật,
Là điều kiện tiên quyết để được cấp chứng nhận hợp quy, HACCP, ISO 22000, GMP,…,
Nâng cao uy tín và khả năng xuất khẩu sản phẩm bao bì ra thị trường quốc tế.
2. Trình tự thủ tục kiểm nghiệm vi sinh theo TCVN 4991:2008 cho sản phẩm bao bì
Để đánh giá tổng số vi sinh vật hiếu khí theo TCVN 4991:2008, doanh nghiệp cần thực hiện các bước kiểm nghiệm khoa học và đúng quy trình như sau:
Bước 1: Lấy mẫu sản phẩm bao bì
Việc lấy mẫu phải tuân thủ quy định về vệ sinh và độ đại diện. Có thể lấy trực tiếp từ:
Sản phẩm hoàn thiện trong kho thành phẩm,
Dây chuyền sản xuất,
Bao bì lưu mẫu, bao bì xuất khẩu,…
Mỗi mẫu cần có khối lượng hoặc số lượng tối thiểu theo quy định và được bảo quản trong điều kiện vô trùng.
Bước 2: Gửi mẫu đến phòng kiểm nghiệm được công nhận
Mẫu được chuyển đến phòng thử nghiệm có năng lực (được công nhận ISO/IEC 17025) để thực hiện kỹ thuật đếm khuẩn lạc theo TCVN 4991:2008.
Quy trình kiểm nghiệm bao gồm:
Pha loãng mẫu trong dung dịch đệm vô trùng,
Rót hoặc dàn mẫu vào môi trường nuôi cấy (PCA hoặc TSA),
Ủ ở 30°C trong 72 giờ,
Đếm số khuẩn lạc phát triển và tính toán tổng số vi khuẩn hiếu khí trên một đơn vị bao bì.
Bước 3: Nhận kết quả và đối chiếu tiêu chuẩn giới hạn
Tổng số vi sinh vật được báo cáo theo đơn vị CFU/g (khuẩn lạc/gram) hoặc CFU/cm² tùy loại mẫu. Kết quả này sẽ so sánh với giới hạn tối đa được quy định trong các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia như:
QCVN 12-1:2011/BYT đối với bao bì thực phẩm,
Tiêu chuẩn riêng của từng doanh nghiệp/đối tác nhập khẩu.
Bước 4: Lưu hồ sơ và sử dụng kết quả kiểm nghiệm
Kết quả kiểm nghiệm được sử dụng trong:
Hồ sơ công bố hợp quy, hợp chuẩn,
Hồ sơ xin chứng nhận HACCP, ISO, GMP,…
Kiểm soát nội bộ định kỳ hoặc phục vụ đánh giá của bên thứ ba.
Bước 5: Định kỳ kiểm nghiệm lại (nếu cần)
Tần suất thử nghiệm được khuyến nghị theo từng loại sản phẩm, thông thường là 6 tháng/lần hoặc khi có sự thay đổi về nguyên vật liệu, công nghệ.
3. Thành phần hồ sơ cần có khi thực hiện kiểm nghiệm vi sinh theo TCVN 4991:2008
Để quá trình kiểm nghiệm và sử dụng kết quả hợp pháp, đầy đủ, doanh nghiệp cần chuẩn bị các thành phần hồ sơ như sau:
Phiếu yêu cầu kiểm nghiệm
Gửi kèm theo mẫu, có thông tin cụ thể về sản phẩm bao bì cần kiểm nghiệm, phương pháp yêu cầu là TCVN 4991:2008.Bản mô tả sản phẩm bao bì
Ghi rõ: loại bao bì (PP, PE, PET,…), mục đích sử dụng, đặc điểm vật lý, loại sản phẩm chứa bên trong (nếu có).Phiếu kết quả kiểm nghiệm
Do tổ chức kiểm định có thẩm quyền cấp, ghi rõ:Tổng số vi sinh vật hiếu khí (CFU/g hoặc CFU/cm²),
Phương pháp kiểm tra: TCVN 4991:2008,
Ngày nhận mẫu, ngày trả kết quả.
Tài liệu nội bộ hoặc hợp đồng sản xuất
Trong trường hợp dùng cho công bố hoặc chứng nhận hệ thống quản lý, hồ sơ đi kèm sẽ cần thêm thông tin về quy trình sản xuất, quy trình làm sạch,…Giấy tờ pháp lý của doanh nghiệp
Giấy đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện sản xuất nếu liên quan đến bao bì tiếp xúc thực phẩm.Biên bản hợp tác/ủy quyền nếu sử dụng dịch vụ tư vấn
Trong trường hợp doanh nghiệp ủy quyền cho đơn vị tư vấn thực hiện kiểm nghiệm và lập hồ sơ công bố, như Luật PVL Group.
4. Những lưu ý quan trọng khi áp dụng TCVN 4991:2008 cho sản phẩm bao bì
Không thay thế tiêu chuẩn khác ngoài TCVN 4991:2008
Tiêu chuẩn này có phương pháp cụ thể, thời gian ủ mẫu và cách tính kết quả rõ ràng. Việc dùng phương pháp khác có thể bị từ chối bởi cơ quan quản lý hoặc đối tác kiểm tra.
Bao bì tiếp xúc trực tiếp thực phẩm, y tế cần kiểm nghiệm vi sinh bắt buộc
Đặc biệt là các loại bao bì dùng trong: thực phẩm ăn liền, dược phẩm, mỹ phẩm, thiết bị y tế. Việc không kiểm nghiệm vi sinh có thể bị xử phạt và thu hồi sản phẩm.
Chỉ sử dụng kết quả từ phòng thử nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025
Điều này giúp kết quả có giá trị pháp lý và được chấp nhận bởi cơ quan nhà nước, tổ chức chứng nhận trong và ngoài nước.
Kết quả kiểm nghiệm có thời hạn hiệu lực
Thông thường, kết quả chỉ có giá trị trong vòng 6 – 12 tháng. Doanh nghiệp cần kiểm nghiệm định kỳ hoặc khi thay đổi công thức, công nghệ, nhà cung cấp nguyên liệu bao bì.
Nên sử dụng dịch vụ tư vấn để tiết kiệm thời gian và đảm bảo đầy đủ pháp lý
Để tránh rủi ro sai sót, thiếu sót hồ sơ, doanh nghiệp nên tìm đến các đơn vị chuyên nghiệp như Luật PVL Group để được hỗ trợ từ khâu lấy mẫu, kiểm nghiệm đến lập hồ sơ, công bố và xử lý pháp lý.
5. PVL GROUP – ĐƠN VỊ TƯ VẤN UY TÍN TRONG KIỂM NGHIỆM VÀ CÔNG BỐ BAO BÌ
Với hàng trăm doanh nghiệp đã được hỗ trợ kiểm nghiệm và xin cấp chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm bao bì, Công ty Luật PVL Group là đơn vị tiên phong trong tư vấn pháp lý, chứng nhận chất lượng và đảm bảo tuân thủ TCVN 4991:2008 cho bao bì nhựa, bao bì thực phẩm và bao bì y tế.
PVL Group cung cấp trọn gói dịch vụ:
Tư vấn tiêu chuẩn TCVN và quy chuẩn kỹ thuật phù hợp,
Đại diện khách hàng làm việc với các đơn vị kiểm nghiệm đạt chuẩn,
Lập hồ sơ công bố hợp quy, hợp chuẩn và hồ sơ chứng nhận hệ thống quản lý (HACCP, ISO),
Hỗ trợ xử lý các trường hợp hàng bị trả về hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ kiểm nghiệm.
👉 Liên hệ ngay với PVL Group để được tư vấn:
Tham khảo thêm các bài viết và dịch vụ pháp lý tại đây
