Quy định về việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi có con chưa thành niên là gì? Tìm hiểu quy định pháp luật về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi có con chưa thành niên, ví dụ thực tế, lưu ý và căn cứ pháp lý quan trọng.
1) Quy định về việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi có con chưa thành niên là gì?
Trả lời chi tiết: Theo quy định của pháp luật Việt Nam, khi một bên vợ hoặc chồng qua đời và gia đình có con chưa thành niên, việc phân chia tài sản chung trở nên đặc biệt nhạy cảm. Mục tiêu chính của luật là bảo vệ quyền lợi của trẻ em, đảm bảo rằng con chưa thành niên được hưởng thừa kế một cách công bằng và an toàn về pháp lý.
Quy định pháp luật hiện hành, theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, đặt ra những nguyên tắc cụ thể cho việc phân chia tài sản trong trường hợp gia đình có con chưa thành niên. Các điểm chính bao gồm:
- Quyền thừa kế của con chưa thành niên: Con chưa thành niên có quyền thừa kế tài sản của cha hoặc mẹ đã mất mà không bị phân biệt với các thành viên thừa kế khác.
- Người giám hộ tài sản cho con chưa thành niên: Trong trường hợp con chưa đủ 18 tuổi, phần tài sản thừa kế của trẻ sẽ được quản lý bởi người giám hộ hợp pháp (thường là người còn sống trong cặp vợ chồng). Người giám hộ có trách nhiệm quản lý tài sản của con cho đến khi con đủ tuổi theo quy định.
- Bảo đảm tài sản thừa kế không bị xâm phạm: Pháp luật đặt ra các điều khoản nghiêm ngặt để đảm bảo phần tài sản của con chưa thành niên được bảo vệ, không bị người khác sử dụng vào mục đích cá nhân. Người giám hộ sẽ cần có sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền nếu muốn sử dụng tài sản của con chưa thành niên cho mục đích nào khác ngoài bảo vệ và phát triển cho đứa trẻ.
Việc phân chia tài sản chung của vợ chồng có con chưa thành niên cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định trên để tránh tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của con trẻ, đặc biệt là trong các trường hợp người còn lại muốn phân chia tài sản hoặc có sự khác biệt về quan điểm giữa các thành viên thừa kế.
2) Ví dụ minh họa
Anh Minh và chị Thảo có một con trai chưa đầy 12 tuổi. Sau khi anh Minh qua đời đột ngột và không để lại di chúc, chị Thảo cùng với gia đình của anh Minh phải giải quyết việc phân chia tài sản chung, trong đó có một ngôi nhà và một khoản tiết kiệm.
Trong trường hợp này, theo quy định, con trai của anh Minh và chị Thảo được hưởng quyền thừa kế tài sản từ cha mình. Tuy nhiên, vì con chưa đủ tuổi thành niên nên chị Thảo là người giám hộ hợp pháp của con và sẽ quản lý phần tài sản này. Tài sản của con sẽ được bảo vệ và không bị chị Thảo tự ý sử dụng cho mục đích cá nhân. Khi con đủ 18 tuổi, phần tài sản thừa kế sẽ được chuyển giao lại cho con trai anh Minh và chị Thảo với quyền tự quyết.
3) Những vướng mắc thực tế
Việc phân chia tài sản chung trong gia đình có con chưa thành niên thường gặp phải những vướng mắc và khó khăn sau đây:
- Tranh chấp quyền quản lý tài sản: Trong một số trường hợp, các thành viên thừa kế khác (như ông bà hoặc anh em ruột của người đã mất) có thể cho rằng người giám hộ không phù hợp để quản lý tài sản của con chưa thành niên, dẫn đến tranh chấp pháp lý.
- Mâu thuẫn về cách sử dụng tài sản thừa kế: Người giám hộ đôi khi có thể muốn sử dụng tài sản của con cho các mục đích ngoài quy định của pháp luật, điều này có thể dẫn đến tranh chấp với các bên khác trong gia đình.
- Khó khăn về thủ tục pháp lý: Khi người giám hộ muốn sử dụng tài sản của con chưa thành niên vào mục đích hợp pháp (như đầu tư vào giáo dục), việc xin phép cơ quan có thẩm quyền có thể phức tạp và mất nhiều thời gian.
- Bảo vệ tài sản khỏi việc xâm phạm không hợp pháp: Khi tài sản của con chưa thành niên có giá trị lớn, nguy cơ bị người khác lợi dụng hoặc tranh chấp có thể xảy ra, đòi hỏi sự can thiệp của pháp luật để bảo vệ quyền lợi của trẻ.
4) Những lưu ý cần thiết
Để bảo vệ quyền lợi của con chưa thành niên trong quá trình phân chia tài sản, cần chú ý các điểm sau:
- Lựa chọn người giám hộ phù hợp: Người giám hộ cần phải có trách nhiệm, khả năng quản lý tài sản và phải tuân thủ đúng các quy định pháp lý để bảo vệ tài sản của con chưa thành niên.
- Quản lý tài sản minh bạch và hợp pháp: Người giám hộ nên duy trì hồ sơ rõ ràng về việc quản lý tài sản của con chưa thành niên, bao gồm các khoản chi tiêu cần thiết, để tránh các vấn đề pháp lý phát sinh về sau.
- Tham khảo ý kiến pháp lý khi cần thiết: Trong những trường hợp phức tạp, việc tham vấn luật sư có thể giúp người giám hộ hiểu rõ hơn về quyền và trách nhiệm của mình, đồng thời bảo vệ quyền lợi của con chưa thành niên tốt hơn.
- Xin phép cơ quan có thẩm quyền khi cần: Đối với bất kỳ hành động nào ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản của con chưa thành niên (như mua bán, đầu tư), người giám hộ phải xin phép cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện, tránh vi phạm pháp luật.
5) Căn cứ pháp lý
Việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi có con chưa thành niên được quy định bởi các văn bản pháp luật sau:
- Bộ luật Dân sự 2015: Điều 644 quy định quyền thừa kế của con chưa thành niên và việc bảo vệ tài sản thừa kế của trẻ em dưới 18 tuổi.
- Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: Điều 77 quy định về người giám hộ và trách nhiệm bảo vệ tài sản của con chưa thành niên.
- Nghị định 29/2019/NĐ-CP: Hướng dẫn về quản lý tài sản của người chưa thành niên.
Tham khảo thêm các quy định về thừa kế tại Thừa kế – Luật PVL Group và trên trang Báo Pháp Luật – Bạn đọc.
Kết luận: Việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi có con chưa thành niên cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi của trẻ. Để đảm bảo tính hợp pháp và công bằng trong việc quản lý tài sản, người giám hộ nên tham khảo ý kiến pháp lý từ Luật PVL Group, giúp đảm bảo quyền lợi của con chưa thành niên và tránh các tranh chấp không đáng có.
