Di sản thừa kế có thể là tài sản gì theo quy định pháp luật? Di sản thừa kế có thể bao gồm tài sản hữu hình và vô hình như nhà đất, tiền bạc, quyền sở hữu trí tuệ. Tìm hiểu quy định chi tiết về tài sản thừa kế.
Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, di sản thừa kế bao gồm các tài sản do người để lại di sản sở hữu vào thời điểm họ qua đời. Di sản thừa kế có thể là tài sản hữu hình (như nhà cửa, đất đai, xe cộ) hoặc tài sản vô hình (như quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ). Những tài sản này sẽ được phân chia cho người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật trong trường hợp không có di chúc.
1. Di sản thừa kế có thể là tài sản gì theo quy định pháp luật?
Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015, di sản thừa kế bao gồm tài sản của người chết để lại. Tài sản này có thể là tài sản hữu hình, tài sản vô hình hoặc quyền tài sản. Những loại tài sản phổ biến có thể được thừa kế bao gồm:
1.1 Tài sản hữu hình
Tài sản hữu hình là những tài sản mà người thừa kế có thể thấy, sờ, và sử dụng được. Những loại tài sản hữu hình bao gồm:
- Nhà cửa, đất đai: Đây là loại tài sản phổ biến nhất trong di sản thừa kế. Người để lại di sản có thể sở hữu nhà ở, đất đai, hoặc quyền sử dụng đất. Theo quy định, quyền sở hữu nhà đất sẽ được chia theo quy định pháp luật về thừa kế.
- Tiền, vàng, ngoại tệ: Tiền mặt, tiền gửi trong ngân hàng, hoặc các loại tài sản quý giá khác như vàng, ngoại tệ cũng có thể là một phần di sản thừa kế.
- Xe cộ, tài sản di động khác: Những tài sản như xe ô tô, xe máy, hoặc bất kỳ tài sản di động nào khác do người để lại di sản sở hữu cũng có thể được chia thừa kế.
1.2 Tài sản vô hình
Tài sản vô hình là những quyền lợi không tồn tại dưới dạng vật chất nhưng có giá trị pháp lý và kinh tế. Các loại tài sản vô hình bao gồm:
- Quyền sở hữu trí tuệ: Người để lại di sản có thể sở hữu quyền sở hữu trí tuệ, như bản quyền tác giả, quyền sáng chế, hoặc quyền đối với các phát minh, thương hiệu. Quyền này có thể được truyền lại cho người thừa kế.
- Quyền sử dụng đất: Quyền sử dụng đất, mặc dù không phải là quyền sở hữu toàn diện, nhưng vẫn là một loại quyền có giá trị và có thể được truyền lại cho người thừa kế.
- Quyền cổ phần, chứng khoán: Người để lại di sản có thể sở hữu cổ phần trong các công ty, hoặc các giấy tờ có giá trị như trái phiếu, chứng khoán. Những quyền lợi này cũng có thể trở thành di sản thừa kế và được phân chia cho người thừa kế.
1.3 Quyền tài sản
Quyền tài sản là những quyền lợi pháp lý của người để lại di sản đối với một tài sản cụ thể, bao gồm các quyền và nghĩa vụ tài chính mà người đó có được trước khi qua đời. Những quyền tài sản này có thể bao gồm:
- Quyền hưởng lợi từ hợp đồng: Nếu người để lại di sản có quyền hưởng lợi từ một hợp đồng, chẳng hạn như hợp đồng thuê nhà, hợp đồng bảo hiểm, hoặc hợp đồng kinh doanh, quyền này có thể được truyền lại cho người thừa kế.
- Quyền đòi nợ: Nếu người để lại di sản có người nợ tiền hoặc tài sản, quyền đòi nợ này sẽ trở thành di sản và được truyền lại cho người thừa kế.
2. Ví dụ minh họa
Ông H qua đời và để lại một khối tài sản bao gồm một căn nhà, một khoản tiền tiết kiệm trong ngân hàng, và một số cổ phần trong một công ty. Trong di chúc của mình, ông H chỉ định các con của mình là người thừa kế.
Trong trường hợp này, các tài sản mà ông H để lại bao gồm tài sản hữu hình như căn nhà và tiền tiết kiệm, và tài sản vô hình như cổ phần trong công ty. Các con của ông H sẽ nhận được phần tài sản theo đúng nội dung của di chúc. Cụ thể, các con sẽ được quyền sở hữu căn nhà, rút tiền từ tài khoản ngân hàng, và hưởng lợi từ cổ phần mà ông H đã sở hữu.
3. Những vướng mắc thực tế về tài sản thừa kế
Trong thực tế, việc thừa kế tài sản có thể gặp phải nhiều vướng mắc pháp lý và thực tiễn, đặc biệt là khi các tài sản có giá trị lớn hoặc khi không có di chúc rõ ràng. Một số vướng mắc phổ biến bao gồm:
- Tranh chấp về quyền sở hữu: Khi có nhiều người thừa kế, việc xác định rõ ràng quyền sở hữu đối với tài sản có thể gây ra tranh chấp. Điều này đặc biệt phổ biến khi tài sản là bất động sản, như nhà cửa, đất đai, hoặc khi người thừa kế không đồng thuận về cách phân chia tài sản.
- Xác định giá trị tài sản vô hình: Các tài sản vô hình như quyền sở hữu trí tuệ, cổ phần trong công ty, hoặc quyền lợi từ các hợp đồng có thể khó định giá và chia đều. Trong một số trường hợp, giá trị của những tài sản này có thể biến động lớn theo thời gian, gây ra sự khó khăn trong việc phân chia.
- Tài sản liên quan đến nghĩa vụ tài chính: Một số tài sản, như bất động sản hoặc cổ phần, có thể liên quan đến nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán (chẳng hạn như nợ ngân hàng, thuế chưa đóng). Người thừa kế cần phải thanh toán các nghĩa vụ này trước khi nhận tài sản, và điều này có thể gây ra khó khăn nếu tài sản có giá trị không đủ để thanh toán nợ.
4. Những lưu ý cần thiết về tài sản thừa kế
Để đảm bảo quyền lợi của mình và tránh các tranh chấp không đáng có, người thừa kế cần lưu ý các điểm sau:
- Xác định rõ các loại tài sản thừa kế: Người thừa kế cần hiểu rõ về các loại tài sản mà họ được nhận, bao gồm cả tài sản hữu hình và vô hình. Điều này giúp họ có thể định giá và phân chia tài sản một cách công bằng.
- Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính liên quan đến tài sản: Trước khi nhận tài sản, người thừa kế cần đảm bảo rằng tất cả các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính liên quan đến tài sản đã được thanh toán. Nếu không, tài sản thừa kế có thể bị thu hồi để thanh toán nợ.
- Lập di chúc rõ ràng và hợp pháp: Để tránh các tranh chấp pháp lý về sau, người để lại di sản nên lập di chúc rõ ràng, chỉ định rõ người thừa kế và tài sản mà họ sẽ nhận. Điều này giúp đảm bảo quá trình phân chia tài sản diễn ra một cách suôn sẻ.
- Tham khảo ý kiến luật sư: Trong trường hợp có tranh chấp hoặc khó khăn trong việc xác định quyền sở hữu hoặc nghĩa vụ tài chính liên quan đến tài sản thừa kế, người thừa kế nên tìm đến luật sư để được tư vấn và hỗ trợ pháp lý.
5. Căn cứ pháp lý về tài sản thừa kế
Dưới đây là các căn cứ pháp lý liên quan đến tài sản thừa kế tại Việt Nam:
- Bộ luật Dân sự 2015: Điều 612 quy định chi tiết về di sản thừa kế, bao gồm các loại tài sản có thể trở thành di sản thừa kế, cách thức phân chia tài sản và quyền lợi của người thừa kế.
- Nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành Bộ luật Dân sự: Các văn bản này cung cấp hướng dẫn cụ thể về thủ tục phân chia tài sản thừa kế, quyền và nghĩa vụ của người thừa kế.
Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc tư vấn về các vấn đề liên quan đến tài sản thừa kế, hãy liên hệ với Luật PVL Group để được hỗ trợ từ các chuyên gia pháp lý hàng đầu.
Liên kết nội bộ: Tài sản thừa kế theo quy định pháp luật
Liên kết ngoại: Tìm hiểu thêm về quyền thừa kế tài sản
